شهاب ها قطعات كوچكي از سنگ و غبار هستند كه به جو زمين وارد مي شوند.بيش تر آن ها تكه هايي از سيارك ها هستند اما برخي از ان ها نيز باقي مانده ي مريخ،و ستاره هاي دنباله دار مي باشند.بيشتر شهاب ها در جو سوخته و در آسمان شب،خطي از نور را تشكيل مي دهند كه شهاب ثاقب نام دارند.بعضي از قطعات باقي مانده ي بزرگتر،به طور كامل سوخته نشده و به سطح زمين برخورد مي كنند.آن ها را شهاب سنگ مي نامند. بيش تر شهاب سنگ ها از سنگ ساخته شده اند،اگرچه بعضي نيز از آهن يا تركيبي از آهن و سنگ ساخته شده اند.
نجات بزرگ ترين
بيشتر شهاب هادر50كيلومتري سطح زمين مي سوزند.به ندرت،شهاب هاي بزرگ از بزرگ از درون آن عبور كرده و به زمين برخورد مي كنند.
فرار از آسمان آبي
بسياري از مردم معتقدند برخورد شهاب سنگ ها،آب و هواي زمين را تغيير داده و65ميليون سال پيش،تمام دايناسورها را از بين برده است.
سيارك ها،تخت سنگ،فلز يا تركيبي از اين دوهستند كه به دور خورشيد مي گردند.بيش از90 درصد سيارك هاي منظومه ي شمسي،دركمربند سيارك قرار گرفته اند.كمربند سيارك با طول 344ميليون كيلومتر،بين مريخ و مشتري قرار گرفته است.عقيده براين است كه اين اجرام باقي مانده ي ، سياره اي هستند كه در نخستين روزهاي منظومه ي شمسي،هرگز به طور كامل شكل نگرفته است.گاهي سيارك هاي بزرگتر را سياره هاي كوچك نيز مي نامند.كرس (Keres)، باحدود1000 كيلومتر قطر،اولين و بزرگترين سياركي است كه كشف شد. وستا (Vesta)،سومين سيارك بزرگ است و تنها عضو كمربند است كه براي مشاهده با چشم غيرمسلح،به اندازه ي كافي بزرگ ونزديك است.
قطر اورانوس51000كيلومتر است.طول شبانه روز آن نيز17 ساعت و14 دقيقه است.سال آن نيز84 سال زمين است.
قطر نپتون نيز 49500كيلومتر است.هم چنان كه طول شبانه روز آن 16 ساعت و 17دقيقه است،سال آن 165 سال زمين است.
نپتون نيز به خاطر تاثير جاذبه اش در مدار اورانوس،در سال 1846 توسط يوهان گاله(Johan Galle)به عنوان يك سياره كشف شد.
ويليام هرشل در ابتدا مي خواست اورانوس را به نامپادشاه انگلستان،جورج سوم بنامد،اما نظر او رد شد.
قطر پلوتون 2250كيلومتر است.شبانه روز آن 6 شبانه روز و9 ساعت است.سال آن نيز 248سال زمين است.
تصور مي شود ميانگين دما در پلوتون حدود230- درجه ي سانتي گراد باشد؛ اگرچه اين ميزان درطول مدار سياره تغيير مي كند.
تريتون،بزرگترين قمر نپتون است وبا دماي 235-درجه ي سانتي گراد سردترين سطح منظومه ي شمسي است.
لكه ي بزرگ سياه موجود در جو هيدروژني،هليومي ومتني نپتونن،براي بلعيدن زمين كافي است.
اورانوسUranus
اورانوس در فاصله ي متوسط۲۸۷۰ ميليون كيلومتر از خورشيدحركت مي كند. تصور مي شود كه درون آن از يك هسته ي صخره اي كوچك كه با ابرهايي از يخ متان احاطه شده است،تشكيل شده باشد.پس از آن،لايه هاي بيروني سياره قرار دارند كه تركيبي از گازهاي هيدروژن وهليوم هستند.اورانوس با۱۵ قمر به خود مي بالد؛بزرگترين آن ها ۱۴۵كيلومترقطر وكوچ ترين آن ها ۲۶ كيلومتر عرض دارد.آن هابه ترتيب حروف الفباي انگليسي نام گذاري شده اند.حلقه هاي اورانوس براي اولين بار در سال۱۹۷۷كشف شدند.يك دهه بعد،وايگر۲درمجموع ۱۱حلقه،مشكل از صخره هاي بسيار تيره و مقدار كمي يخ و غبار را شناسايي كرد. وقتي از تلسكوپ به اورانوس كه فاصله اي دو برابر زحل از ما دارد،نگاه مي كنيد به صورت يك صفحه ي سبز كوچك ديده مي شود. به نظر مي رسد اورانوس به پهلو خوابيده است؛به طوري كه وقتي در مدار طولاني اش به دور خورشيد مي گردد،ابتدا يك قطب و سپس قطب ديگرش روبه خورشيد قرار مي گيرد.
نپتون(Neptone)
نپتون در فاصله ي متوسط4497ميليون كيلومتري خورشيد به دور آن مي گردد. دماي جو آن 210-درجه ي سانتي گراد تخمين زده مي شود.نپتون نيز مانند اورانوس حلقه هايي دارد.اگرچه حلقه هاي نپتون (پنج حلقه يا بيشتر)در مقايسه با همسايه اش (اورانوس)كم رنگ تر است.نپتون هشت قمر دارد كه بزرگترين ان ها يعني تريتون خصوصيات جالبي دارد.پهناي آن 2076كيلومتر بوده وپوسته اي از صخره هاي سخت يخي دارد.ستوني از گاز نيتروژن،مرتبا مانند آب فشان از سطح آن منفجر مي شود.
پلوتون(Pluto)
كاليدتومباف(Calyde Tombaugh)،ستاره شناس آمريكايي در سال 1930 پلوتون را كشف كرد.پلوتون با يك دهم اندازه ي زمين،تقريبا ناشناخته است؛ زيرا هيچ تلسكوپي آن را به وضوح مشاهده نكرده است.ما مي دانيم پلوتون يك قمر به نام چارون دارد كه نصف سياره اي است كه به دور ان مي گردد. پلوتون يك مدار مختلف المركز داردكه آن را دركمترين فاصله،4425ميليون كيلومتري خورشيدو در دورترين فاصله،به 7375ميليون كيلومتري آن هدايت مي كند.اين بدان معناست كه پلوتون در هر250 سال،20 سال داخل مدار نپتون حركت مي كند و نپتون دورترين سياره مي شود.
در سال 1609میلادی، گالیله دانشمند ایتالیایی احتمالاً اولین کسی بود که از یک اختراع جدید ـ تلسکوپ ـ استفاده کرد تا آسمان را مشاهده کند. تلسکوپ وسیله ای است که اشیای دور دست را بزرگنمایی می کند یا بزرگتر نشان می دهد. گالیله با این تلسکوپ ماه را مشاهده کرد و کوه ها، دره ها و دهانه های آتشفشانی را دید که قبل از آن هرگز دیده نشده بودند. او همچنین صورت هایی از سیاره زهره (ناهید / ونوس) و چهار قمری که به دور سیاره ی مشتری می چرخند را مشاهده کرد. حدود 50 سال بعد اسحاق نیوتون دانشمند انگلیسی تلسکوپ بهتری را به کار برد تا بتواند چیزهای دیگری را در فضا مشاهده کند.
عصر جدید اکتشافات فضا در سال 1957 شروع شد. وقتی اتحاد جماهیر شوروی سابق یک ماهواره مصنوعی (قمر مصنوعی) به نام اپاتنیک(1) را به فضا پرتاب کرد. یک ماهواره عبارت است از هر جسم طبیعی، مثل ماه، یا هر شیء که به دور شیء دیگر می چرخد. اسپوتنیک که دو برابر بزرگتر از یک توپ فوتبال بود برای اندازه گیری چگالی و درجه حرارت جو بالایی زمین وسایلی را حمل می کرد. ایالات متحده امریکا در سال بعد ماهواره خود را پرتاب کرد. پس از مدت کوتاهی هر دو کشور انسان ها را به فضا فرستادند.
یکی از شناخته شده ترین برنامه های فضایی امریکا پروژه آپولو بود. مأموریت های فضایی آپولو در فاصله ی بین سال های 1967 تا 1972 انسان را در کره ی ماه پیاده کردند. این فضانوردان آزمایشاتی انجام دادند و نمونه هایی از سنگ با خود بازگرداندند. کار آنها به دانشمندان کمک کرد بیشتر درباره کره ی ماه بدانند.
در سال 1977، فضاپیمای آزمایشی وُیِجِر 1 و وُیِجِر 2 پرتاب شدند. یک فضاپیمای پژوهشی وسیله ی نقلیه ی خودکاری است که به منظور کشف اعماق فضا استفاده می شود. فضاپیماهای پژوهشی وُیِجِر مشتری؛ زحل (کیوان)، اورانوس و نپتون ارسال کردند. هر دو وُیِجِر هنوز در میان فضای فراسوی منظومه شمسی در حال حرکت هستند.
فضاپیماهای پژوهشی اولیه ی دیگر شامل وایکینگ 1 و وایکینگ 2 بودند که در سال 1976 در مریخ فرود آمدند و فضاپیماهای پایِنیِر که برای مشاهده ی دقیق از میان ابرهای متراکمی که سیاره ی زهره را پوشانده اند از ابزارهایی استفاده کردند. دانشمندان امروزی از تلسکوپ فضایی هابِل، ماهوارها و فضاپیماهای پژوهشی استفاده می کنند تا زمین، منظومه ی شمسی و آنچه را که فراسوی آن است بهتر درک کنند.
پرتاب اولین بخش های ایستگاه فضایی بین المللی در سال 1998 عصر جدیدی را در اکتشاف فضایی آغاز کرد. تعداد هفت نفر دانشمند قادر خواهند بود در فضا زندگی و کار کنند. این ایستگاه هنگامی که کامل شود تقریباً 80 متر طول خواهد داشت و جرم آن بیش از 000/455 کیلوگرم است. در آینده ایستگاه های بزرگتر می توانند برلی 1000 نفر یا بیشتر جا داشته باشد.
ممکن است روزی مردم مکان هایی برای زندگی در ماه و یا حتی در مریخ بسازند. اگر چه تاکنون طرحی برای داشتن پایگاه های روی ماه وجود نداشته است، آنها (پایگاه ها) ممکن است تا سال 2020 امکان پذیر شود. یک پایگاه در ماه می تواند به عنوان ایستگاه تحقیقاتی استفاده شود. بعضی از مواد مورد نیاز برای ساختن و اداره کردن پایگاه می تواند از خود ماه به دست آید. به عنوان مثال، بعضی از سنگ های ماه اکسیژن دارند. این اکسیژن می تواند از سنگ ها گرفته شود و به وسیله ی مردمی که روی ماه زندگی می کنند استفاده شود. اخیراً یک فضا پیمای پژوهشی یخ کافی برای فراهم آوردن آبِ یک پایگاه را در قطب های ماه کشف کرد. برای (تولید) برق، پایگاه می تواند از انرژی خورشیدی استفاده کند. و بعضی از مواد معدنی می تواند از ماه استخراج شوند.
باتشكر از رضا
هم چنان كه قطر زحل در خط استوا۱۲۰۵۳۶كيلومتر است،قطر آن درقطب ها ۱۰۹۱۱۹كيلومتر است.
زحل نوارهايي از ابر دارد كه به دور آن مي گردد.سريع ترين باد اين سياره تا۱۸۰۰ كيلومتر در ساعت سرعت دارد.
درخشش خورشيد در زحل،يك درصد درخشش آن در زمين است.دماي متوسط زحل،دماي يخ بندان؛يعني۱۲۰-درجه ي سانتي گراد است.
پن(Pan)كوچكترين قمرزحل است؛وباقطر20كيلومتر،از بسياري از سيارك ها كوچك تر است.
كاوشگرها سه لايه را درجو زحل يافته اند؛آمونياك،سولفيدآمونيوم و ابرهايي با رفتار آب.
تا۳۰سال قبل تصور مي شد كه زحل فقط۱۰قمر دارد؛اكنون۲۳قمر شناسايي شده اند،اما احتمالاتعدادبيشتري نيز وجود دارند.بعضي از ان ها صرفا تكه سنگ هايي هستند كه فقط چند كيلومتر عرض داشته و نزديك حلقه ها به دور زحل مي گردند.گروهي از آن ها مانند ديون(Dione)بيش از1000كيلومتر عرض دارندو درفاصله ي چندميليون كيلومتري از زحل، به دور آن مي گردند. مشخص ترين آن ها تيتان(Titan)است كه باقطر5150كيلومتر،از سياره ي عطارد نيز بزرگتر است.تيتان توجه ستاره شناسان را به خودجلب كرده است؛ زيرا جوآن مانند زمين،عمدتا از نيتروژن تشكيل شده است.
گاليله در سال ۱۶۱۰،براي اولين بار چيز عجيبي در اطراف زحل مشاهده كرد. چون تلسكوپ او ضعيف بود،تصور كردكه زحل يك سياره ي دوتايي است. سپس درسال ۱۶۵۵كريستيان هويژنز(Christiaan Huygens)،وجود حلقه هايي را تاييد كرد كه اكنون آن هارا مي شناسيم.دانشمندان تاكنون بيش از 10000حلقه ي جدا را شناسايي كرده اند.هركدام از آن هاازميليون هاتكه ي سنگ ويخ تشكيل شده ودرگروه هايي باچگالي هاي مختلف،مرتب شده اند. در حالي كه قطر حلقه هاي زحل بيش از250000كيلومتر است،ضخامتشان كمتر از30كيلومتراست. شايد حلقه هاي زحل از ستاره ي دنباله داري كه در ميدان مغناطيسي زحل سرگردان شده است،به وجود آمده باشند . هر14يا15سال،لبه ي حلقه هاي زحل در راستاي زمين قرار مي گيرندوناپديد مي شوند.به وسيله ي پرتوهايي كه از حلقه ها ساطع مي شوند،راحت تر مي توان ساير ويژگي هاي زحل را شناسايي كرد .سيزده قمر زحل بدين صورت كشف شده اند.